Ballesteros on My Mind




Stacks Image 2448
Stacks Image 2450
Stacks Image 2452
Stacks Image 2454

Ballesteros is a coastal town in the province of Cagayan in the Philippines. Life in the early sixties was slow but exciting for a growing child. The sea played a major part in the life of the town, being the source of bountiful food and many enchanting stories. Special occasions were marked with the town’s customs and traditions. When an important building burned to the ground, the town’s unity and strong determination enabled it to rise again. Rey E. de la Cruz’s lively recounting of his childhood days in his hometown makes clear why Ballesteros is on his mind.


“Rey E. de la Cruz’s story is so picturesque. I could almost smell the salty sea air and taste the sticky sweet patupat. And Tenni Magcase’s illustration is appealing in its simple, charming innocence. The book is enjoyable and nostalgic. It teaches children that life has its joys and sorrows, as well as fun and fear, offering a glimpse into the culture and people of Ballesteros.”

Imelda Cajipe Endaya

Visual Artist and Author

Stacks Image 2036

Ang Ballesteros ay isang bayan sa tabing-dagat sa lalawigan ng Cagayan sa Pilipinas. Ang takbo ng buhay noong mga unang taon ng dekadang sesenta ay malumanay, nguni’t nakatutuwa sa isang lumalaking bata. Ang dagat ay ang pinagmumulan ng masaganang pagkain at maraming kaakit-akit na mga kuwento. Ang mga iba’t ibang pagdiriwang sa bayan ay binatay sa tradisyon. Nang masunog nang buo ang isang mahalagang gusali, ang mga taga-Ballesteros ay nagkaisa at matibay ang kanilang hangad na ibangon itong muli. Masayang naalala ni Rey E. de la Cruz ang mga araw ng kaniyang kabataan sa sariling bayan. Ito ang siyang nagbibigay kaliwanagan kung bakit ang Ballesteros ay nasa kaniyang kaisipan.

“Ang kuwento ni Rey E. de la Cruz ay napakamapaglarawan. Halos maamoy ko ang maalat na hanging-dagat at malasahan ang malagkit at matamis na patupat. At ang larawang-guhit ni Tenni Magcase ay nakabibighani sa kaniyang payak, kaakitakit na kadalisayan. Ang aklat ay nakatutuwa at puno ng alaala. Tinuturuan ang mga bata na ang buhay ay may kaniyang ligaya at lumbay, pati ang saya at takot, naghahandog ng pasilip sa kultura at mga tao ng Ballesteros.”

Imelda Cajipe Endaya
Artistang Biswal at May-akda

Stacks Image 2048

Masarakan ti ili a Ballesteros iti igid iti baybay, sakup ti probinsia iti Cagayan idiay Pilipinas. Nainayad ti biag idi umun-una a parte iti dekada a sesenta, ngem naragsak para kadagiti uubbing. Dakkel ti maitulong ti baybay iti ili ta isu ti paggapuan ti nawadwad a taraon ken nakaay-ayat a sar-sarita. Dagiti napateg a pasamak ket marambakan ti nakaugalian nga aramid iti tattao. Idi napuoran nga entero ti maysa a nangruna a bilding, nagmaymaysa ken inkagumaanan dagiti taga-Ballesteros nga impatakder daytoy. Laglagipen a kanayon ni Rey E. de la Cruz dagiti di na malipatan a napasamak iti biagna idi ubing pay laeng idiay lugar a naggapuanna. Nalawag a Ballesteros ti adda iti panunotna.

“Makapikapik ken kasla umang-anges daytoy a sinurat ni Rey E. de la Cruz. Maang-angot ko ti apgad iti baybay, maramanak ti pigket ken sam-it iti patupat. Kasta met a maibagay ken maka-ay-ayo a pangiladawan ni Tenni Magcase. Nakalalagip daytoy a libro, a mangted adal kadagiti ub-ubbing, nga ti biag adda ragsak ken liday, adda ray-aw ken buteng, amin dagitoy maipakita kadagiti kannawidan ken kababalin dagiti tattao iti Ballesteros.”

Imelda Cajipe Endaya
Bisual nga Artista ken Mannurat

Stacks Image 2060

Ballesteros es un pueblo costero en la provincia de Cagayán, en Filipinas. La vida al inicio de los años sesenta era tranquila, pero muy emocionante para un niño que iba creciendo allí. El mar desempeñaba un papel muy importante en la vida cotidiana, y también era la fuente de alimento y de muchas historias cautivadoras. Era en las ocasiones especiales cuando las costumbres y tradiciones del pueblo se ponían de relieve. Cuando un edificio importante se quemó, la unión y determinación de todo el pueblo hicieron que el edificio se volviera a poner en pie. Las vivencias infantiles de Rey E. de la Cruz nos hacen comprender por qué Ballesteros está en su recuerdo.

“El relato de Rey E. de la Cruz es muy pintoresco. Casi se puede oler la brisa salada del mar y saborear el dulce y pegajoso patupat. Las ilustraciones de Tenni Magcase tienen el encanto de la inocencia y la simplicidad. El libro es nostálgico y agradable. Muestra a los niños que la vida se compone de alegrías y tristezas, de diversión y también temor. Nos ofrece una mirada a la cultura de la gente de Ballesteros.”

Imelda Cajipe Endaya
Artista Visual y Autor